ยุงหากินเลือด โดยตอนพลบค่ำจะออกมาจากบริเวณแหล่งเพาะพันธุ์ซึ่งอยู่ในป่า เข้ามาใกล้บริเวณที่อยู่อาศัยของคนเพื่อหากินเลือด โดยก่อนเข้ากินเลือดเหยื่อ จะเข้าเกาะพักอยู่ตามฝาบ้านก่อน และเมื่อได้กินเลือดเต็มอิ่มแล้วก็จะเกาะพักอยู่ที่ฝาบ้านชั่วครู่ก่อนจะบินกลับไป การควบคุมยุงก้นปล่อง ซึ่งเป็นพาหะนำโรคมาลาเรียที่สำคัญในปัจจุบัน คือ การพ่นสารกำจัดแมลงที่มีฤทธิ์ฆ่ายุงได้นานให้ติดอยู่ตามฝาบ้าน ที่อยู่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ยังมีการแพร่โรคเมื่อยุงเกาะพักบนฝาบ้านก่อนและหลังเข้ากินเลือดเหยื่อก็จะสัมผัสถูกับสารกำจัดแมลงที่พ่นทิ้งไว้
เนื่องจากยุงลายบ้านมีแหล่งเพาะพันธุ์อยู่ตามภาชนะน้ำขังภายในบ้าน ดังนั้นวิธีการควบคุมที่ง่าย และได้ผลดีที่สุดคือ การควบคุมลูกน้ำตามภาชนะน้ำขังเหล่านั้น ซึ่งมีอยู่มากมายหลายวิธี เช่น ปกปิดภาชนะขังน้ำไม่ให้ยุงวางไข่ได้ เปลี่ยนน้ำทุกอาทิตย์อย่าให้น้ำขังนาน คว่ำภาชนะน้ำขังที่ไม่ใช้ จัดเก็บทำลายภาชนะน้ำขังรอบๆ บ้านที่ไม่ใช้แล้ว ใช้ปลาหางนกยูงกินลูกน้ำ ใช้สารเคมีกำจัดลูกน้ำ โดยใช้วิธีควบคุมตัวยุง ด้วยการพ่นสารกำจัดแมลงแบบพ่นฟุ้ง ซึ่งมีทั้งพ่นหมอกควัน และฝอยละเอียด (ULV) การกำจัดยุงในระยะตัวอ่อน โดยการใช้

สารเคมีใส่ลงในบริเวณที่มีน้ำขัง แอ่งน้ำ เนื่องจากเป็นยุงที่มีนิสัยกัดกินเลือด และเกาะพักอยู่นอกบ้าน ดังนั้นจึงควบคุมได้ยาก วิธีที่ดีที่สุดคือทำลายแหล่งเพาะพันธุ์โดยการถมกลบหนองน้ำ หรือกำจัดพืชน้ำให้หมด ซึ่งกระทำได้ยาก ดังนั้นวิธีที่เหมาะสมคือการป้องกันตนเองจากยุงกัดโดยใช้ยาทากันยุงใช้สารเคมีกำจัดลูกน้ำ โดยใช้วิธีควบคุมตัวยุง ด้วยการพ่นสารกำจัดแมลงแบบพ่นฟุ้ง ซึ่งมีทั้งพ่นหมอกควัน และฝอยละเอียด (ULV) เนื่องจากแหล่งเพาะพันธุ์ของยุงพาหะนำโรคไข้สมองอักเสบมีอยู่กว้างขวางมาก จึงไม่สามารถควบคุมได้ง่าย การควบคุมตัวยุงในช่วงชุกชุมสูงจึงเป็นวิธีการที่เหมาะสมกว่า ซึ่งสามารถทำได้โดยการพ่นสารกำจัดแมลงแบบพ่นฟุ้ง ซึ่งมีทั้งพ่นหมอกควัน และฝอยละเอียด (ULV)

1. ยุงพาหะนำโรคมาลาเรีย ได้คือ ยุงก้นปล่องเท่านั้นแต่ไม่ใช่ว่ายุงก้นปล่องทุกชนิดสามารถแพร่โรคได้หมด ในประเทศไทยได้สำรวจพบยุงก้นปล่องประมาณ 70 ชนิดยุงพาหะมาลาเรียออกหากินเลือดเฉพาะในเวลากลางคืนเท่านั้น โดยตอนพลบค่ำจะออกมาจากบริเวณแหล่งเพาะพันธุ์ซึ่งอยู่ในป่า เข้ามาใกล้บริเวณที่อยู่อาศัยของคนเพื่อหากินเลือด โดยก่อนเข้ากินเลือดเหยื่อ จะเข้าเกาะพักอยู่ตามฝาบ้านก่อน และเมื่อได้กินเลือดเต็มอิ่มแล้วก็จะเกาะพักอยู่ที่ฝาบ้านชั่วครู่ก่อนจะบินกลับไป ยุงพาหะมาลาเรียโดยปกติชอบกินเลือดคน แต่ถ้าหากหาไม่ได้ก็จะกินเลือดสัตว์แทน โดยยุงวางไข่ในแอ่งน้ำขังในป่า ในลำห้วย ลำธารเล็กๆ ที่น้ำไหลเอื่อยๆ ดังนั้นในฤดูฝนซึ่งในป่ามีแอ่งน้ำขังอยู่มากมายจึงเป็นช่วงที่เหมาะสมสำหรับการเผยแพร่ขยายพันธุ์ของยุงชนิดนี้ โดยลูกน้ำอาศัยอยู่ตามขอบลำธารที่มีพืชหญ้าขึ้นอยู่ ถ้าฝนตกหนักน้ำในลำธารจะไหลแรงขึ้นทำให้ลูกน้ำไม่สามารถทนต่อกระแสน้ำได้ ดังนั้นในช่วงกลางฤดูฝนซึ่งฝนตกหนักความชุกชุมของยุงชนิดนี้จะลดน้อยลงไป

2. ยุงที่เป็นพาหะแพร่โรคไข้เลือดออก คือ ยุงลายบ้าน การเกิดโรคไข้เลือดออกมีโอกาสเกิดขึ้นได้ทุกพื้นที่เช่นกัน ภาชนะทุกชนิดที่มีน้ำขังเป็นเวลานานหลายวัน รวมทั้งที่อยู่ภายในอาคาร สำนักงาน และรอบๆ ด้วยเช่น ท่อระบายน้ำ แจกันดอกไม้สดที่ใส่น้ำไว้ บ่อกักเก็บน้ำ ห้องน้ำ ภาชนะที่ทิ้งไว้รอบๆ ที่มีน้ำขังไว้ จานรองกระถางต้นไม้ที่มีน้ำขัง ยุงลายออกหากินเลือดในตอนกลางวัน ซึ่งต่างจากยุงชนิดอื่นๆ ที่ส่วนใหญ่ออกหากินในตอบกลางคืนเท่านั้น ยุงลายชอบกินเลือดคนมาก โดยส่วนใหญ่จะหาเหยื่อในอาคารสถานที่ ที่ยุงเกิดมานั้นเอง แต่ถ้าสถานที่นั้นอยู่ใกล้ชิดกันมากก็อาจบินไปหาเหยื่อบ้านที่อยู่รอบๆ ได้เช่นกัน เมื่อยุงลายกินเลือดอิ่มแล้วก็จะหากที่เกาะพักภายในอาคารสำนักงานนั้นเอง โดยจะเกาะตามวัสดุที่แขวนไว้ตามมุมมืดที่เย็นสบาย และมีแสงสว่างไม่มากเพื่อรอให้ไข่สุก และวางไข่ในภาชนะที่มีน้ำขัง นิ่ง ใส ที่อยู่ภายในอาคาร นั่นเอง จะเห็นได้ว่ายุงลายบ้านมีวงจรชีวิตอยู่ภายในอาคาร จึงมีชื่อเรียกว่ายุงลายบ้าน (Aedes aegypti) แต่ยังมียุงลายอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งสามารถแพร่โรคไข้เลือดออกได้เช่นเดียวกัน แต่มีบทบาทความสำคัญน้อยกว่ายุงลายชนิดนี้ชอบอยู่ตามสวนรอบๆบ้าน จึงมีชื่อว่ายุงลายสวน (Aedes albopictus) โดยมีแหล่งเพาะพันธุ์อยู่ตามแอ่งน้ำขังตามธรรมชาติที่น้ำนิ่ง และใส 
 

3. ยุงที่เป็นพาหะแพร่โรคเท้าช้าง คือ ยุงเสือ ซึ่งมีแหล่งเพาะพันธุ์บริเวณหนองน้ำที่มีน้ำขังตลอดปี และมีพืชน้ำนานาชนิดขึ้นอยู่ เช่น จอก แหน ผักตบชวา ส่วนยุงที่เป็นพาหะแพร่โรคเท้าช้างในพื้นที่ทางภาคตะวันตกของประเทศ คือ ยุงลายป่า (Aedes niveus) มีถิ่นที่อยู่บริเวณที่เป็นป่าโดยเฉพาะอย่างยิ่งป่าไผ่ มีแหล่งเพาะพันธุ์ที่เป็นแอ่งน้ำขังตามต้นไม้ เช่น ตอต้นไผ่ โพรงไม้ ซอกกาบใบพืชที่มีใบใหญ่ ยุงพาหะนำโรคเท้าช้างเป็นยุงที่หากินเลือดในตอนกลางคืน โดยหากินอยู่ภายนอกบ้าน และเกาะพักตามสุมทุมพุ่มไม้ภายนอกอาคาร 
 

4. ยุงที่เป็นพาหะแพร่โรคไข้สมองอักเสบ คือ ยุงรำคาญ แต่ไม่ใช่ยุงรำคาญที่อาศัยอยู่ในเมือง เป็น ยุงรำคาญที่อยู่ในพื้นที่ตามชนบท ท้องทุ่ง โดยมีแหล่งเพาะพันธุ์อยู่ตามน้ำขัง

  บริษัท มิตรภาพ เซอร์วิส กรุ๊ป จำกัด
สำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 43 ถ.ทองทวี ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ร้อยเอ็ด 45000